BİLGELİK NEDİR?

Bilgelik nedir?, bilge kimdir? bilge kelimesinin anlamı nedir? diye insanlara sorduğumuzda verecekleri muhtemel cevap, bilgisi çok fazla olan kişilere söylenen kelime olduğu olacaktır. Peki gerçekten biz çok bilen, bilgisi fazla olan insanlara mı bilge deriz? Çok bilmek bilge olmaya yeterlimi sizce? Gelin birlikte bakalım.

Öncelikle bilgi anlamı nedir? Bilgi nedir kısaca ona bakalım isterseniz?

Bilgi Nedir?

Bilgi sözlük anlamı olarak insan aklının alabileceği gerçek, olgu ve ilkelerin tümüne verilen ad olarak geçer.

Dünya var olduğundan beri herhangi bir konu hakkında bilgi sahibi olmak büyük bir güç olmuştur. Geldiğimiz şu zaman itibariyle bu güç etkisini kaybetmemekle birlikte bilgiye ulaşımın kolaylığı artması hasebiyle nispeten avantaj olmakta eskisi kadar etkili değildir.

Yani kısaca internetten insanlar herhangi bir konu hakkında istediği bilgiyi elde edebiliyorlar. Günümüzde internet bilginin kaynağı olarak oldukça aktif görev yapıyor.

Buda gösteriyor ki eski toplumlara nazaran bilgide orantısal olarak seviyemiz artmıştır diyebiliriz. Herkes her konuda az buçuk bilgiye sahip gibi görünüyor. Bu nedenle yaşadığımız dönemin bilgi çağı olduğunu da söylesek sakınca olmaz.

Eski toplumlarda Bilginin Kaynağı Nedir?

Eski toplumlarda Bilginin Kaynağı Nedir?

Bilginin kaynağı ulaşabildikleri kitaplar kadardı. Eskiler bir konuyu öğrenmek için günlerce araştırma yapıyor, ulaşabildikleri her kitabı okuyordu. Bilgiye ulaşım zor, kaynaklar kısıtlıydı.

Bu örnekle eğer bilgelik çok bilmek ise günümüzde çok fazla sayıda bilge olması gerekir. Ama bakalım öylemi:)

Bilgi türlerine de değinmek gerekirse 5 farklı bilgi türünden çok kısaca bahsedelim;

Bilgi Türleri

Gündelik Bilgi: Akıldan çok sezgilere ve deneyimlere dayanan, genel geçerliliği olmayan yanılma payı olan öznel bilgilere gündelik bilgi deriz. Nedir bunlar: Havanın bulutlu olunca yağmur yağacağının söylenmesi gibi…

Teknik Bilgi: Alet yapmak ve kullanmak için gereken bilgi ve beceridir. Nedir bunlar: bilgisayar, uydu üretimi, program üretimi gibi…

Sanatsal Bilgi: Güzelliklerin hayal, düşünce ve sanatçının iç dünyasında oluşan etkiyle ortaya çıkmasına denir. Nedir bunlar: resim, edebiyat, seramik, ebru, tiyatro gibi…

Felsefi Bilgi: Ahlak, varlık, iyilik, bilgi, gerçek, varoluş, güzellik gibi daha bir çok konuların derinlemesine ve filozofların kendine has tarzlarıyla anlamasına ve açıklamasına dayanan bilgidir. Nedir bunlar: gerçeklik nedir?, neler gerçek olarak nitelendirilir? gerçeklik gerçekte var mı?, gerçeklik algısı nasıl oluşur? gibi…

Bilimsel Bilgi: Günün teknolojisinin imkanlarıyla araştırma ve gözlem yoluyla önceden belirlenmiş bir alanda genel geçer bilgiye ulaşmak için sistemli olarak belli bir yöntemle edinilen bilgiye bilimsel bilgi denir. Nedir bu: maddeler ısınınca genleşir, su deniz seviyesinde 100 derecede kaynar gibi…

Bilgi nedir? bunu öğrendiğimize göre şimdi bilgelik nedir? bilgelik ne demek? bilgin ne demek? nasıl bilge olunur? ve bilgiyi nasıl bilgeliğe dönüştürürüz? buna akalım.

BİLGELİK

BİLGELİK

Bilgelik insana doğuştan gelmez ama her insanın doğarken en az bir yetenekle doğduğu gibi( bu konu hakkında ayrıntılı bilgi için “Aslında Herkes Dahidir” yazımı kesinlikle okumanızı öneririm.) bazı insanlarında bilge olma becerisi, yetisi diğer insanlara oranla daha iyi olarak dünyaya gelebilir.

 Bilgelik becerisiyle doğan insanlar elbette olaylara, durumlara, konulara farklı bir perspektiften bakarlar ve bilgelik konusunda ruhsal olgunluğa daha kolay ulaşırlar.

  Ama günümüz şartları maalesef dışarıdan gelen etkenlerin yoğun olması sebebiyle bu özelliğini bireyin ortaya çıkarmasını engeller veya oldukça aza indirger.

 Yaşadığımız şu çağda o kadar fazla uyaran vardır ki insan öz benliğine inemez. Herkesi tanır, eleştirir, yorum yapar ama kendinden bir haberdir. Çünkü bize kendimizi tanımamız öğretilmemiştir. Kendini tanıma insanın nerede doğup büyüdüğü, okulu vs. gibi klasik cv. formları değildir. Çünkü insan bundan daha fazlasıdır. Ben kendimi gayet iyi tanıyorum diyebiliriz ama büyük ihtimal çoğunluğumuz yanılırız.

 Modern dünya karmaşasına o kadar çok kaptırmışızdır ki kendimizi, benlik duygumuzu yitirmişizdir. İşte, insan ruh dünyasında ne kadar ilerler kendini ne kadar tanırsa bilgeliğe o kadar yakın demektir. Ama günümüzde bu oldukça zor görünüyor.

Bilgi ve Bilge kavramları nelerdir? Ne gibi farklılıklar/ortak noktalar vardır?

Bilgi ve Bilge kavramları nelerdir? Ne gibi farklılıklar/ortak noktalar vardır?

 Bir insan çok bilgili olsa her konuda bir fikri olsa bilge olmuş olur mu? Gelin bunu daha kolay anlaşılması açısından sade bir anlatım ve örnekle ortaya çıkaralım.

Bilgelik nedir örnek?

 Bilgelik nedir örnek verecek olursak, bir insan sigaranın nasıl ortaya çıktığını, günümüze nasıl geldiğini ve hangi bölgelerde kimlerin daha çok içtiğini, içindeki tüm zararlı maddeleri ve bu maddelerin ne tür semptomlara yol açtığını vs. (bu listeyi istediğiniz kadar uzatabilirsiniz…)  bilse ama sigara içse bilge olur mu?

 Şüphesiz ki bu konuda bilgili olur ama bilgiyi içselleştiremeyip zevk ve hevasına hakim olamadığı için bilge olamaz.

 Çünkü bilgiyi iç dünyasında yeteri kadar olgunluğa ulaştırmış olsaydı bizzat kendisi kullanmazdı. Uçurtmayı rüzgar uçurmaz, rüzgara karşı aldığı pozisyon uçurur. Alain “Bilgelik, sadece bilmek değil, aynı zamanda bilgiyi hayata uygulamak ve mutlu olmayı da başarmaktır” der. Yani kısaca bilge olabilmek için bilmek yetmiyor.

 Tarihte verdiği öğütleri kendi yerine getirmeyen bir bilge söyleyebilir misiniz? Evet diyorsanız o bilge değildir. Zekidir, belki dahidir ama bilge değildir.

 Akıllara şu soru gelebilir; Ben sigara hakkında bir çok bilgiye sahibim hem sigarada içmiyorum o zaman ben bilge miyim?

 Başta da belirttiğim gibi eğer zamanında alışkanlık kazanmadığınız için değil de bilinçli bir şekilde yapmazsanız evet, sigara içmeme konusunda bilgelik yapmış olursunuz. Ama tam anlamıyla bilge olabilmek için maalesef bu da yeterli değil.

 Bilge olabilmek için

Bilge olabilmek için

Hem geniş bir bilgiye ihtiyaç vardır. Ama en önemlisi ham olarak aldığımız bu bilgileri aklın derin süzgecinden geçirerek olgunlaştırabiliyorsan bilgesin demektir. Konfüçyüs “Hikmet ile tamamlanmış ilim ve akıl insanı bilgeliğe götürür, onu kamil yoluna sokar” demiştir.

 NOT: Bazıları bilge olabilmek için bilginin gerekmediğini savunur lakin ben asgari düzeyde bilgiye sahip olunması gerektiğini düşünüyorum. Bilge dediğimiz kişiler araştırmaya, düşünmeye meraklıdır ve pek tabi buda onları bilgili yapar. Hem bilgiyi aramayan, öğrenmeyen, araştırmayan bilge olur mu? Elbette hiç okula gitmemiş bilge olabilir ama bilgisiz bilge olamaz . En başta bilge kavramının özüne ters.

 Sonuca gelecek olursak,

İnsanın tavrıyla, duruşuyla, gerek konuşmasıyla, halet-i ruhiyesi ile, olaylara tepkisi ile, mantığını ve duygularını gerekli düzeyde harmanlayarak sergilediği duruşun adıdır bilgelik. Verdiği kararlarda doğruluğu ve ihtiyacı gözeterek kendi çıkarına, zevkine, şehvetine kapılmadan yaşadığı hayatın adıdır bilgelik.